Kamuoyunda “Terörsüz Türkiye çerçeve yasası” olarak adlandırılan “Millî Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun”, 12 maddeden oluşuyor. Düzenleme; PKK/KCK’nın silahsızlanması ve fiilî varlığının sona ermesinin tespit edilmesi sonrasında uygulanacak hukuki süreçleri, soruşturma ve kovuşturmaların ertelenmesini, bazı cezaların infazına ilişkin hükümleri ve sürecin takibini düzenliyor.
Kanunun uygulanması, PKK/KCK’nın fiilî varlığının sona erdiğinin ve kontrolündeki silah ve mühimmatın teslim edildiğinin güvenlik kurumlarınca tespit edilmesi ve bu tespitin Milli Güvenlik Kurulu tarafından teyit edilerek Resmî Gazete’de yayımlanması şartına bağlanıyor.
İşte düzenlemenin 12 maddesi:
İlk madde, kanunun temel amacını ve kapsamını belirliyor. Buna göre PKK/KCK’nın ve bağlantılı oluşumların fiilî varlığının sona ermesi ile silah ve mühimmatın teslim edilmesinin tespit ve teyit edilmesinin ardından uygulanacak hukuki işlemler düzenleniyor.
Kapsama; örgütü kurma veya yönetme, örgüte üye olma, bilerek ve isteyerek yardım etme, örgüt propagandası yapma, örgüt faaliyeti kapsamında işlenen bazı suçlar ile örgüt lehine Terörizmin Finansmanının Önlenmesi Hakkında Kanun kapsamındaki suçlar giriyor.
Maddede kanunda kullanılan temel kavramlar tanımlanıyor.
“Örgüt” ifadesi PKK/KCK ve buna bağlı oluşumları, “Kurul” ifadesi ise kanunun 7’nci maddesinde oluşturulması öngörülen kurulu ifade ediyor.
Düzenlemenin en önemli maddelerinden biri olan 3’üncü madde, belirli suçlar bakımından yürütülen soruşturma ve kovuşturmaların ertelenmesini öngörüyor.
Üst sınırı 15 yıl veya daha az hapis cezasını gerektiren suçlarda soruşturma ve kovuşturmalar 5 yıl, 15 yıldan fazla hapis cezası ile müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet gerektiren suçlarda ise 10 yıl süreyle erteleniyor.
Ancak örgüt faaliyeti kapsamında işlenen kasten öldürme suçları ile 1 Haziran 2005 tarihinden önce işlenen ve müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapis gerektiren suçlar bu düzenlemenin dışında tutuluyor.
Dördüncü madde, 3’üncü madde kapsamında soruşturma ve kovuşturmaları ertelenen kişiler hakkındaki tutuklama ve adli kontrol tedbirleri ile kanun yollarında yapılacak işlemlere ilişkin hükümler getiriyor.
Erteleme süresi içerisinde yeniden terör suçu işlenmesi halinde erteleme hükümlerinin kaldırılmasına ilişkin düzenleme yapılıyor.
Erteleme süresinin yeni bir suç işlenmeden tamamlanması halinde ise kanunda öngörülen hukuki sonuçların uygulanması öngörülüyor.
Kesinleşmiş mahkûmiyetler bakımından da belirli şartlarla infazın ertelenmesi düzenleniyor.
Bu kapsamda, 5 ve 10 yıllık erteleme süreleri sonunda kanunda belirtilen şartların yerine getirilmesi halinde cezanın infaz edilmiş sayılmasına yönelik hükümler bulunuyor.
Kanun kapsamındaki sürecin uygulanması ve takibi için bir Kurul oluşturuluyor.
Kurula Cumhurbaşkanı Yardımcısı başkanlık ederken; Adalet, Dışişleri, İçişleri ve Milli Savunma bakanları ile Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri, MİT Başkanı ve Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreterinin kurulda yer alması öngörülüyor.
Ayrıca TBMM Başkanlığı tarafından süreçle ilgili faaliyetleri izlemek üzere bir İzleme Komisyonu kurulması düzenleniyor.
Örgüt mensuplarının beraberinde getirdiği veya beyan ettiği silah, mühimmat, araç, gereç, patlayıcı madde ve diğer malzemelerin kayıt altına alınması öngörülüyor.
Bu işlemlerin usul ve esaslarının İçişleri Bakanlığı ile Milli Savunma Bakanlığı tarafından belirlenmesi düzenleniyor.
Kanundan yararlanmak isteyen kişilerin, gerekli MGK kararının Resmî Gazete’de yayımlanmasının ardından 6 ay içinde yazılı başvuru yapması gerekiyor.
Başvuruların bulundukları yerdeki Cumhuriyet başsavcılıklarına veya Kurul tarafından görevlendirilecek kurumlara yapılması öngörülüyor.
Kamu kurum ve kuruluşlarının kanun kapsamında verilen görevleri ivedilikle yerine getirmesi düzenleniyor.
Ayrıca kanunun amaçları doğrultusunda verilen görevleri yerine getiren kişilerin, bu görevleri nedeniyle hukuki, idari veya cezai sorumluluğunun doğmamasına ilişkin hüküm bulunuyor.
Kanunun, Resmî Gazete’de yayımlandığı tarihte yürürlüğe girmesi öngörülüyor. Ancak kanunun esas uygulama mekanizmaları, 1’inci maddede belirtilen MGK kararının Resmî Gazete’de yayımlanması şartına bağlanıyor.
Kanun hükümlerinin uygulanmasından Cumhurbaşkanı sorumlu olacak.
Kanunun uygulanmasında kritik eşik, PKK/KCK’nın fiilî varlığının sona erdiğinin ve kontrolündeki silah ve mühimmatın teslim edildiğinin güvenlik kurumlarınca tespit edilmesi ve bu tespitin MGK tarafından teyit edilmesi olarak öne çıkıyor.
Bu teyide ilişkin kararın Resmî Gazete’de yayımlanmasının ardından kanunda öngörülen başvuru ve erteleme hükümleri işletilecek.
Düzenleme, kamuoyunda “af yasası” şeklinde de tartışılırken, kanun metninde belirli suçlar ve belirli şartlar üzerinden soruşturma, kovuşturma ve infazın ertelenmesine ilişkin özel bir mekanizma kuruluyor. Bu nedenle kapsamın, kişi bazında değil kanunda belirtilen suçlar, süreler ve şartlar üzerinden değerlendirilmesi gerekiyor.
Yorumlar